Crocus ancyrensis subsp. guneri SIRRI YÜZBAŞIOĞLU & FERHAT CELEP

Çiçeklenme:              Şubat - Mart
Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Amasya
Yükseklik:                  500 - 1200 m.
Habitat:                     Kuzey Anadolu’nun kuru bozkır yamaçlarında otluk ve çalılık etraflarında bulunur.
Çiçekler:                    Çiçeklerin zemin rengi ve iç yüzü açık veya koyu sarı tonlarda, iç yüzeyinde herhangi bir desen görülmez. Çiçeklerin dış yüzeyi ise koyu kahve - mor renklerde şeritli, bazen şeritler genişleyerek birleşir veya bazen de yukarıya doğru uzayan geniş kahve renkte bir koyuluk görülür. Çiçek boğazı sarı, tüysüz veya çok kısa tüylüdür. Çiçek tüpü renksiz veya sarımtırak zemin üzerine kahve - mor şeritli veya çizgilidir.
Segmentler;                Stilus portakal veya kırmızı renkte, üç parçalı, uçlarda bazen genişleme eğilimi görülür, aşağı yukarı aterler ile aynı seviyededir. Anterler ok şeklinde, 9-12.5 mm boyda ve sarı renktedir.  Konnektif renksiz, açık sarı (hatta 1 örnekte siyah) renktedir. Filamentler 4.5-7.5 mm. boyda, açık veya koyu sarı renkte, parlak tüysüz veya seyrek papillozdur.
Yapraklar:                  Yapraklar gri- yeşil renkte, 3-5 adet,  0.75-1 mm. eninde, 2 ribli, çiçeklenme döneminde aşağı yukarı çiçekler ile aynı seviyededir.
Korm ve tunik:           Tunikler kaba örgülü, 0.23-0.32 mm. fibrilli, 5 mm. civarında dikensi boyunludur.
Benzerleri:                  C. micranthus, (çiçekler açık mavi, leylak veya beyaz renklerde,)
                                     C. ancyrensis (çiçekler açık veya koyu sarı renklerde, )
                                     C. angustifolius (yapraklar ribsiz, 2n=12, (subsp. guneri 2n=10) )
Yetiştirme:                  Kültürel olarak bilinen bir tür değil ancak bulunduğu yükseltiye ve Ankara çiğdemine benzerliğine bakılırsa yetiştirilmesi çok kolay bir tür olması gerekir. Soğuk bir kış,  sıcak ve kuru bir yaz isteği bulunuyor.   


    

Crocus sakaltutanensis Ruksans

Çiçeklenme:              Mart - Nisan
Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Sivas, Erzincan
Yükseklik:                  2000 - 2200 m.
Habitat:                     Çok yüksek dağ zirvelerindeki ıslak alpin bölgelerde, otluk, çimenlik  ve taşlık alanlarda bulunur.
Çiçekler:                    Çiçekler yukarıya doğru uzunsu bir yapıdadır. Çiçekler kapalı iken koyu mavi – lacivert renkte ve açıldığında ise leylak – mavi renktedir. Çiçeklerin iç yüzü hafif uçuk leylak-mavi tonlarda, herhangi bir desen görülmez. İçteki taç yaprakların dışı yine aynı renkte dıştakilere oranla çok daha açık renktedir. Çiçeklerin dışı genellikte tek düze koyu mavi renklerde, herhangi bir şerit veya desen görülmez, sadece kenarlarda renklerde biraz açılma ve damarlanma görülebiliyor. Çiçek tüpü açık veya koyu gri - kirli mor arasında ve nadiren şeritlidir.
Segmentler;                Stilus sarı veya portakal renkte, üç parçalı, uçlarda belirgin genişleme eğilimli ve borazan şekilli, anterlerin altında veya aynı seviyededir. Anterler 10-11mm. boyda sarı, 2-2.5mm. gibi sivri lobludur.  Konnektif beyaz veya renksizdir.  Filamentler tüysüz, 5-6mm. boyda, boğaz ile aynı sarı renktedir. Çiçek boğazı daha küçük, sarı renkte ve etrafı dağınıktır.
Yapraklar:                  Yapraklar koyu yeşil, 4-5 adet,  1.5-2 mm. eninde, 1 ribli, çiçeklenme döneminde yeni yeni uçlarını göstermeye başlıyor.
Korm ve tunik:           Tunikler zarımsıdan daha sert kağıtsı, alt kısımda parçacıklara bölünüyor, 10-12 mm. gibi boyunlu, yüzükler görülebilir ancak yumuşak yapıda ve düz kenarlı nadiren çok kısa dişler görülebilir.
Benzerleri:                  Doğu Anadolu (Pontic Grup) üyelerine yakınlık gösteriyor.
Yetiştirme:                  Yüksek alpin kuşaktan gelen türlerin özelliklerini gösteriyor. Uzun soğuk bir kış ve kısmen serin bir yaz isteği var.  Bahçe şartlarında yetiştirilmesi çok zor bir türdür.  Uzun bir kış isteğinin olması sebebi ile ilkbaharda çok geç uyanması büyük bir sorun oluşturuyor.    



   

Crocus gembosii Ruksans

Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Antalya
Yükseklik:                 1200 - 1300 m.
Habitat:                     Islak otluk ve çayırlık yaylalarda Crocus mawii, Eranthis, Scilla, Corydali ve Galanthus ile birlikte hemen eriyen karların etraflarında açmaya başlıyorlar.
Çiçekler:                    Çiçek renkleri çok değişken, yoğunlukla açık sarı renklerde, iç yüzünde herhangi bir desen görülmez, Çiçeklerin dışı aynı şekilde sade açık sarıdan koyu sarıya kadar değişken, tamamen desensiz veya kısalı uzunlu düzensiz şeritler görülür. Tepallerin bir kısmı tamamen sade iken bazen alt kısımlarda kahve rengi koyu bölge görülebiliyor. İçteki taç yaprakların dışı sade sarı renkte veya bazen alt kısımlarda koyuluklar görülebilir. Çiçek boğazı tüysüz, çiçekler ile aynı veya daha koyu sarı renktedir. Çiçek tüpü genellikle sarı üzeri kahve şeritli, bazen sade sarı veya tamamen kahve – mor renktedir.
Segmentler;                Stilus portakal veya kırmızı renkte, anterlerin uç kısmına doğru çok kısa üç parçaya ayrılır, uçlarda belirgin olarak genişleme görülür, anterlerden daha kısa veya nadiren aynı boya ulaşır. Anterler sarı, 10-12 mm. boyda, ok şeklinde, uç kısımlardan inceliyor, 2mm. gibi sivri lobludur.  Konnektif oldukça değişken, renksiz, açık sarı veya özellikle üst kısımlardan grimsidir. Filamentler tüysüz, 6-9 mm. boyda, sarı veya koyu sarı renktedir.
Yapraklar:                  Yapraklar koyu yeşil, 5-6 adet,  2 ribli, çiçeklenme döneminde çiçeklerden daha kısa veya nadiren üzerindedir.
Korm ve tunik:           Korm yuvarlakımsıdır. Tunikler kağıtsı, alt kısımdan 1-1.5 mm. genişlikte kısa parçalara ayrılır, tunik boynu 5mm. civarında ve sivri uçludur, yüzükler sert değil, dişsiz veya 1mm. den daha kısa ve aralıklı dişler görülebilir.
Benzerleri:                  Diğer C. chrysanthus coplex üyeleri
Yetiştirme:                  Soğuk bir kış, sıcak ve kuru bir yaz isteği bulunmakla beraber bahçe koşullarında çok iyi gelişip yaz yağmurlarına karşı toleranslıdır. C. mawii ile çok güzel melezlenip çok farklı harikulade yavrular oluşturabiliyor.  

    

Crocus stevensii Ruksans

Çiçeklenme:              Şubat -Mart
Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Denizli
Yükseklik:                 1400 - 1650 m.
Habitat:                     Orman açıklıklarında,  kırmızı kalkerli topraklarda, kuru otluk ve taşlık alanlarda bulunuyor.
Çiçekler:                    Çiçeklerin iç yüzü beyaz veya uçuk mavi tonlarda, herhangi bir desen görülmez, içteki taç yaprakların dışı yine aynı renkte alt kısımlardaki koyuluk ise belirgin değildir.  Çiçeklerin dışı yine beyaz, açık mavi veya bazen kremsi renklenmiş zemin üzerine belirgin damarlı, şeritli, nokta desenlidir. Bazen de tamamen koyu mavi – mor renkte ve beyaz – krem arası kenarlıklı olabiliyor.   Dıştaki taç yaprakların alt kısımdaki koyu bölge ve koyu sarı renkteki boğaz dıştan belirgin olarak görülüyor. Çiçek boğazı tüysüz ve koyu sarı renktedir. Çiçek tüpünün alt kısımları daha açık, üst tarafları daha koyu kahve – mor renkli veya bazen şeritlidir.
Segmentler;                Stilus sarı veya portakal renkte, anterlerin orta seviyesinden ayrılmaya başlar, üç parçalı, uçlarda belirgin genişleme eğilimli ve borazan şekilli, aşağı yukarı anterler ile aynı seviyededir. Anterler 10-11 mm. boyda, uç kısımlardan inceliyor, sarı renktedir.  Konnektif belirgin, geniş, renksiz, uçlardan veya tamamen gri – mavi arasında, nadiren tamamen siyahtır.  Filamentler tüysüz, 8-11 mm. boyda, koyu sarı veya portakal renktedir.
Yapraklar:                  Yapraklar gri yeşil, 3-4 adet,  3-3.5 mm. eninde, 4-5gibi çok ribli, çiçeklenme döneminde çiçekler ile aynı seviyede veya biraz daha kısadır.
Korm ve tunik:           Korm yuvarlak ve üstten hafif basıktır. Tunikler çok sert kabuklu, alt kısımdan parçalara ayrılmıyor, 5mm. civarında boyunlu, yüzükler 2-3 adet, sert dişsiz veya 0.5mm. den daha kısa ve aralı dişler görülebilir.
Benzerleri:                  C. crewei (anterler tamamen siyah, konnektif siyah, yapraklar daha ince, )
Yetiştirme:                  Soğuk bir kış, sıcak ve kuru bir yaz isteği bulunmakla beraber bahçe koşullarında çok iyi gelişip yaz yağmurlarına dayanıklıdır. 





           

Crocus micranthus (Boiss) Harpke et al

Çiçeklenme:              Şubat - Mart
Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Mersin, Adana
Yükseklik:                  1100 - 1600 m.
Habitat:                     Orta Toroslarda, Pinus orman açıklıklarında, otluk ve taşlık alanlarda bulunuyor.
Çiçekler:                    Çiçeklerin iç yüzü beyaz veya açık leylak tonlarda, herhangi bir desen bulunmaz bazen dıştaki şeritler hissedilir. Çiçeklerin dış yüzeyi yine aynı renklerde, üzeri mavi – mor renklerde belirgin şeritli veya damarlıdır. Çiçek boğazı tüysüz ve sarı renktedir. Çiçek tüpü alt kısmı renksiz, üst tarafları daha koyu renkte, gri-mavi arası renkli veya şeritlidir.
Segmentler:                Stilus portakal veya kırmızı renkte, üç parçalı, uçlarda genişleme eğilimi görülmez, anterlerin üzerinde veya aynı seviyededir. Anterler 8.4-9 mm boyda ve sarı renktedir.  Konnektif belirgin, renksiz veya sarıdır.  Filamentler ortalama 4.4-5 mm. boyda, açık veya koyu sarı renktedir.
Yapraklar:                  Yapraklar açık yeşil renkte, 3-5 adet,  1.5 mm. eninde, 1 ribli, çiçeklenme döneminde çıkmaya başlar veya nadiren aynı seviye ulaşır.
Korm ve tunik:           Tunikler 0.24-0.43 mm. fibrilli ve örgülüdür.
Benzerleri:                  C. reticulatus, (fibriller 0.11-0.16 gibi daha incedir,)
                                     C. variegatus, dış tepaller 6-10 mm. geniş (C. micranthus 5-7mm.)
                                     C. orphei (boğaz beyaz veya çok açık sarı, )
                                     C. danubensis (boğaz beyaz veya çok açık sarı, )
Yetiştirme:                  Biflorus türlerine göre daha az çiçek veren bir türdür. Soğuk bir kış, sıcak ve kuru bir yaz isteği bulunmaktadır. Yaz yağmurlarına karşı dikkatli olmak gerekir.  

      

Crocus bowlesianus Kerndorff & Pasche

Çiçeklenme:              Şubat - Mart
Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Antalya
Yükseklik:                  1400 - 1500 m.
Habitat:                     Yüksek dağ steplerinde,  ardıç ve çam ağaçları aralarında, kalkerli kırmızı topraklarda görülür. 
Çiçekler:                    Çiçeklerin iç yüzü ağırlıklı olarak beyaz, açık leylak, bazen taç yaprakların uçlarına doğru koyuluk artar. İçteki taç yaprakların dışı sade renkli sadece alt kısımda gri – kahve renkte koyuluk görülür. Çiçeklerin dışı beyazımsı, açık veya koyu leylak tonlarda, yoğunluklu olarak damarlı veya kuş tüyü desenlidir. Alt kısımda koyu bölge bulunur. Çiçek boğazı tüysüz, koyu sarı veya portakal renkte, boğaz portakal renkte olunca etrafında sarı bir korona bulunur. Çiçek tüpü renksiz veya sarı renkte, sadece üst tarafları hafif kahve – mor renkte şeritsidir.
Segmentler;                 Stilus genellikle koyu sarı, portakal renkte, üç parçalı, uçlardan genişleme görülür veya görülmez, genel olarak anterlerden daha kısa veya aynı seviyededir. Anterler ortalama 8.2 mm. boyda sarı, uçlardan siyahlı nadiren tamamen siyah renkte, konnektif renksiz veya grimsi - sarı renktedir.  Filamentler ortalama 6.1 mm. boyda, sarı veya portakal renktedir.
Yapraklar:                  Yapraklar açık yeşil ile yeşil arasında, 3-7 adet, 1-1.5 mm. eninde, 2 ribli, çiçeklenme döneminde yeni çıkmaya başlıyor veya bazen çiçeklerin seviyesine kadar ulaşabilir.
Korm ve tunik:           Dış ve iç tunikler sert kabuklu, sadece alt kısımlardan geniş parçalara ayrılır. Tunik boynu 3-5 mm. gibi kısa, yüzükler sert ve dişsizdir.
Benzerleri:                  Diğer Lyciotauri grubu üyelerine göre bu türde anterler (ortalama 8.2 m. ) gibi daha kısa, iç tunikler de sert yapılı ve sadece çok geniş parçalara ayrılır.
Yetiştirme:                  Soğuk bir kış, sıcak ve kuru bir yaz isteği bulunmaktadır.    


    

Crocus salurdagensis Kerndorff & Pasche

Çiçeklenme:              Şubat - Mart
Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Antalya, Muğla
Yükseklik:                  1500 - 1600 m.
Habitat:                     Yüksek dağ steplerinde veya pinus orman kenarlarında, kalkerli kırmızı topraklarda görülür. 
Çiçekler:                    Çiçeklerin iç yüzü ağırlıklı olarak beyaz, nadiren açık veya koyu leylak-mavi renkte ve herhangi bir desen görülmez. Çiçeklerin dışı beyaz, leylak-mavi tonlarda, genellikler şeritli, damarlı veya noktalıdır. İçteki taç yaprakların dışı yine aynı renklerde ancak alt kısımlarda grimsi koyuluk bulunur. Çiçek boğazı tüysüz, açık sarı veya portakal renktedir. Çiçek tüpü çoğunlukla renksiz veya açık sarı renkte, sadece üst tarafları hafif gri-kahve renkte şeritsidir.
Segmentler;                 Stilus koyu sarı, portakal nadiren sarı renkte, üç parçalı, uçlardan genellikle genişleme eğilimli, genel olarak anterlerden daha kısa bazen aynı seviyededir. Anterler ortalama 10.4 mm. boyda sarı, nadiren özellikle alt kısımlardan siyah, konnektif renksiz veya sarı renktedir.  Filamentler ortalama 6.1 mm. boyda ve sarı renktedir.
Yapraklar:                  Yapraklar açık yeşil, 4-10 adet gibi bol yapraklı,  subulate, 1.5-2 mm. eninde, 2 ribli, çiçeklenme döneminde yeni yeni çıkmaya başlıyor.
Korm ve tunik:           Dıştaki tunikler sert kabuklu, içtekiler daha yumuşak, alt kısımlardan parçalara ayrılır. Tunik boynu 3-4 mm. gibi kısa, yüzükler sert ve dişsiz çok nadiren <0.5 mm. seyrek dişler görülebilir.
Benzerleri:                  Diğer Lyciotauri grubu üyelerinden ortalama 7.3 gibi oldukça yüksek yaprak sayısı ile ayrışıyor.
Yetiştirme:                  Soğuk bir kış, sıcak ve kuru bir yaz isteği bulunmaktadır. Yine de yaz yağmurlarına karşı gayet toleranslıdır. Çiçeklerin çok güzel bir kokusu var.